Σοκ προκαλούν στην κοινή γνώμη πρόσφατα δύο εικόνες :

– η εικόνα των δημόσιων λιγνιτωρυχείων Κοζάνης με τον εξοπλισμό τους να καταστρέφονται με εκρηκτικά

– η εξαιρετική φωτογραφία του Vassilis Stamos με τον πύργο του “The Ellinikon” να δεσπόζει έναντι της Ακρόπολης.

Είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος αναφορικά στις πολιτικές της κυβέρνησης στη σφαίρα της “οικολογίας”, της χωροταξίας και πολεοδομίας.

Πολιτικές που έχουν τον ίδιο παρονομαστή: περισσότερα βάρη για τους πολλούς, κέρδη για τους λίγους και ισχυρούς και πάνω απ’ όλα βάθεμα της εξάρτησης της χώρας.

1. «ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ»

Ο τ. Κοσμήτορας της Σχολής Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ, ομότιμος καθηγητής Δ.Κουτσογιάννης έδωσε πρόσφατα μια καίρια συνέντευξη το militaire.gr με τίτλο: «Ποια κλιματική αλλαγή;»

Ο κ. Καθηγητής αποκαλύπτει ότι αποδεδειγμένα το κλίμα μεταβάλλεται δραστικά μέσα στους αιώνες προς το ψυχρότερο ή προς το θερμότερο και η σημερινή κλιματική αλλαγή μόνο κατά 0,14% μπορεί να αποδοθεί στην αύξηση εκπομπών CO2 λόγω ανθρώπινης δραστηριότητας. Η “Πράσινη Ανάπτυξη” κατ’ επέκταση είναι εφεύρημα των think tanks της Ουάσιγκτον με σκοπό, μεταξύ άλλων, την κεφαλαιακή ανασυγκρότηση και αύξηση των κερδών των ολίγων.

Ακόμη ωστόσο κι αν αμφισβητεί κανείς τα παραπάνω, δεν έχει παρά να συγκρίνει πόσο ενεργοβόρος, αλλά και περιβαλλοντικά ζημιογόνος είναι ολόκληρος ο κύκλος της (κατά μέγιστο) 25ετούς ζωής των ΑΠΕ (αιολικά και φωτοβολταικά). Από τις εξορύξεις πρώτων υλών  για την βιομηχανική παραγωγή τους (με χρήση ορυκτών καυσίμων φυσικά), τη μεταφορά τους, την αποψίλωση βουνοκορφών και αγρών για την τοποθέτησή τους, μέχρι την αναγκαστική αποξήλωσή τους στην 25ετία και μετατροπή τους σε ρυπογόνα απορρίμματα. Είναι τυχαίο άραγε το γεγονός ότι καμία γνωστή μελέτη μέχρι σήμερα δεν έχει υπολογίσει το ενεργειακό και περιβαλλοντικό αυτό κόστος? Μήπως το παραπάνω οδηγεί στην ανάγκη για λελογισμένη χρήση των ΑΠΕ και σίγουρα όχι στα σημεία όπου αποψιλώνεται το πράσινο?

Παράλληλα, οι ελλείψεις σε συσσωρευτές (μπαταρίες), που είναι πανάκριβοι,  αχρηστεύουν τις ΑΠΕ και την ενέργεια που παράγουν για το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας και εκ των πραγμάτων καθιστούν τη χρήση ορυκτών καυσίμων απολύτως απαραίτητη!

Το σύγχρονο αφήγημα περί “οικολογίας” δαιμονοποιεί γενικά τη χρήση ορυκτών καυσίμων. Είναι μεν σωστό αυτό, ως προς την εξόρυξη υδρογονανθράκων από την Chevron και την Exon Mobil, στις οποίες μάλιστα εκχωρούμε μέρος της θαλάσσιας εθνικής μας κυριαρχίας.

Όμως την ίδια στιγμή, το πανάκριβο εισαγόμενο από τις ΗΠΑ LNG, που είναι ορυκτό καύσιμο, βαπτίζεται, συγκριτικά με το πετρέλαιο και φυσικά τον λιγνίτη, πιό περιβαλλοντικά φιλικό καύσιμο! Πόσο οξύμωρο, γιατί το LNG είναι φυσικό αέριο που έχει υποστεί πρόσθετη διπλή βιομηχανική επεξεργασία για υγροποίηση, μεταφορά μέσω των ωκεανών, επαναεριοποίηση και διάθεση.

Κι όλα αυτά την ώρα που αχρηστεύσαμε, ακολουθώντας πιστά την ΕΕ, το δίκτυο παροχής φθηνού φυσικού αερίου από τη Ρωσία.

Και την ώρα που πάνω απ’ όλα αχρηστεύσαμε τις μονάδες παραγωγής λιγνίτη, μέχρι την πρόσφατη οικειοθελή καταστροφή της δημόσιας περιουσίας μας με εκρηκτικά.

Η Ελλάδα είναι η 2η χώρα στην Ευρώπη σε κοιτάσματα λιγνίτη και η 6η παγκοσμίως. Η δημόσια εκμετάλλευση του λιγνίτη υπήρξε ο κύριος πυλώνας της κυριαρχίας μας και τον εγκαταλείψαμε για να βαθύνει η ενεργειακή μας εξάρτηση και για τον πλουτισμό των ολίγων.

Όμως, φευ. Εξόρυξη λιγνίτη γίνεται σήμερα ιδιωτικά από την METLEN του Μυτιληναίου στην Αχλάδα της Φλώρινας,  έκταση που του παραχωρήθηκε χωρίς αντάλλαγμα από το Ελληνικό Δημόσιο! Τον παραγόμενο λιγνίτη ο Μυτιληναίος εξάγει στη Β. Μακεδονία, όπου παράγεται ηλεκτρική ενέργεια, την οποία και αγοράζουμε!

Έχοντας θάψει τα δημόσια λιγνιτωρυχεία γιατί δήθεν μας είναι πια αχρείαστα.

Όπως πωλείται και μέρος της αδιάθετης ενέργειας από τις ΑΠΕ, για να καταναλώνεται το πανάκριβο LNG, που αποτελεί και την τιμή εκκίνησης στα τιμολόγια ρεύματος μέσω του ληστρικού χρηματιστηρίου των παρόχων – κλεπταποδόχων της ενέργειας.

Ως προς τα φωτοβολταικά που αναπτύσσονται ραγδαία σε καλλιεργήσιμη γη, στα μικρά αγροτεμάχια καθίστανται σταδιακά ασύμφορα, λόγω των πανάκριβων μπαταριών. Κι έτσι οι μικροιδιοκτήτες οδηγούνται συν των χρόνω στην εκποίησή τους έναντι πινακίου φακής στους ισχυρούς, που μετατρέπονται σε τσιφλικάδες …παραγωγούς ενέργειας και η ντόπια αγροτική παραγωγή εξανεμίζεται.

Εξ ίσου ληστρική και αντιπεριβαλλοντική είναι η κατάργηση των κινήτρων της ΔΕΗ (παλαιότερα) για τοποθέτηση φωτοβολταικών στις στέγες των κατοικιών, ένα μέτρο που θα ανακούφιζε ουσιαστικά αρκετούς οικονομικά χειμαιζόμενους Έλληνες.

Η σύγχρονη “οικολογία” και ενεργειακή πολιτική λοιπόν, δεν μπορεί να περιορίζεται στο δίπτυχο;

Κατάργηση χρηματιστηρίου ενέργειας

Κατάργηση ορυκτών καυσίμων.

Πέρα από το ληστρικό χρηματιστήριο ενέργειας, υπάρχει και το ληστρικό “χρηματιστήριο ρύπων” της ΕΕ, που συνεπάγεται βάρη για τους αδύναμους κέρδη για τους ισχυρούς. Γιατί το χρηματιστήριο ρύπων δεν είναι παρά μια αγορά, όπου οι εταιρείες και οι χώρες αγοράζουν και πωλούν δικαιώματα ρύπων, εξαργυρώνουν δηλαδή τη ρύπανση που προκαλούν.

Τα δε ορυκτά καύσιμα είναι καλώς ή κακώς αποδεδειγμένα απολύτως απαραίτητα και οι στοιχειώδεις κανόνες εθνικής μας κυριαρχίας  επιβάλλουν τη λελογισμένη δημόσια αξιοποίηση των λιγνιτικών μας κοιτασμάτων, με τα αναγκαία φίλτρα και μέτρα προστασίας, ειδικά στα λιγνιτωρυχεία που είναι σήμερα δυνητικά ενεργά και όχι την εγκληματική καταστροφή των εξοπλισμών τους .

1. ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ

Η σύγχρονη “οικολογία” ωστόσο, δεν αφορά μόνο στην ενέργεια. Αφορά και στη χωροταξία, τη χωρική παραγωγική δραστηριότητα, τα δίκτυα υποδομών και την πολεοδόμηση της χώρας.

Χωροταξικός σχεδιασμός είναι η διαδικασία χωρικής οργάνωσης των ανθρώπινων δραστηριοτήτων και υποδομών, με σκοπό τη βιώσιμη ανάπτυξη και διασφάλιση της ποιότητας ζωής των πολιτών.

Γενικό Χωροταξικό Σχέδιο για τη χώρα, ουσιαστικά δεν υφίσταται, παρά μόνο ένα κείμενο γενικόλογων αρχών (νόμος 4447/16), που παραπέμπει το διά ταύτα στα Περιφερειακά και τα Ειδικά Χωροταξικά Σχέδια.

Προηγήθηκε βέβαια το Ειδικό Χωροταξικό για τις ΑΠΕ (ΦΕΚ 2464/2008), το οποίο μάλιστα με αλλεπάλληλες τροποποιήσεις και αποφάσεις ΣτΕ, επέκτεινε την αδειοδότηση των ΑΠΕ στις βουνοκορφές κλπ. Χωροταξικό για την αγροτική παραγωγή δεν υφίσταται, ενώ για τη βιομηχανία θεσπίστηκε με το ΦΕΚ 151/2009 και θεσμοθετημένη επικαιροποίηση ακόμη δεν υφίσταται. Ωστόσο έσπευσε το κράτος να θεσμοθετήσει τα logistics (κέντρα αποθήκευσης και διανομής) και να τα εντάξει στα «Βιομηχανικά Πάρκα» με τους νόμους 4302/2014 και 4982/2022. Γιατί τα logisticsαντικαθιστούν χωρικά, σχεδόν παντού την παρακμάζουσα βιομηχανία, για την οποία, ούτε με τα ΕΣΠΑ των καλών εποχών 1990, 2000, δεν υπήρχε ποτέ στοχευμένη εξειδίκευση με σκοπό την παραγωγική αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της χώρας. Ειδικά για τα logistics, που σήμερα επιδοτούνται αδρά από το Ταμείο Ανάκαμψης, να σημειώσουμε ότι λειτουργούν φυσικά ως καρτέλ που ευθύνεται τα μάλλα για την ακρίβεια, παράλληλα με τα καρτέλ των supermarket. Είναι χαρακτηριστικό ότι το καρπούζι, που αγοράζεται από τον παραγωγό 0,15-0,20 ευρώ, φθάνει στην Πολωνία στο 1 ευρώ, αλλά στα Ελληνικά μανάβικα στα 1,50 με 2,00 ευρώ. Πρόσφατα μάλιστα, με το ΦΕΚ 5305/Β/2025 επεκτάθηκε κατά πολύ η βιομηχανική ζώνη, βλέπε logistics, στα Οινόφυτα Βοιωτίας, που λειτουργούσε άτυπα, ως εκτός σχεδίου από παλιά.

Το προυφιστάμενο Ειδικό Χωροταξικό για τον τουρισμό ακυρώθηκε με αποφάσεις ΣτΕ του 2009 και 2013, ενώ το νέο βρίσκεται σήμερα σε διαδικασία διαβούλευσης.Η «καινοτομία» του έγκειται στο εξής. Στο όνομα της καταπολέμησης του υπερτουρισμού, υποχρεώνει την τουριστική αξιοποίηση να γίνεται σε μεγάλες εκτάσεις των 16, 12 ή 8 στρεμμάτων, ανάλογα με την Κατηγορία Α, Β ή Γ που εντάσσει τις περιοχές της χώρας. Υποχρεώνει δηλαδή τους μικροιδιοκτήτες γεωτεμαχίων και οικοπέδων να πουλήσουν τις ιδιοκτησίες τους στους ισχυρούς και τα funds, Έλληνες ή, κυρίως, ξένους! Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η πρόσφατη νομοθεσία απαγόρευσης δόμησης σε εκτός σχεδίου γεωτεμαχίων, ακόμη κι αν πληρούν την αρτιότητα των 4 στρεμμάτων, όταν αυτά δεν έχουν πρόσωπο σε χαρακτηρισμένη οδό. Στην κατεύθυνση της εκποίησης της γης των μικροιδιοκτητών μαζικά.

1. ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ

Ειδικά το τελευταίο ως προς τον τουρισμό, καθίσταται ακόμη μεγαλύτερο έγκλημα, αν συγκεραστεί με τους περίφημους νόμους περί «στρατηγικών επενδύσεων» και τα σκανδαλώδη προνόμια που αυτοί παρέχουν στους επίδοξους επενδυτές. Τα περίφημα ΕΣΧΑΔΑ (Ειδικό Σχέδιο Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίων Ακινήτων) και ΕΣΧΑΣΕ (Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων) που, μεταξύ άλλων, προβλέπουν τον υπερπολλαπλασιασμό της δόμησης στις εκτάσεις όπου αναπτύσσονται οι λεγόμενες στρατηγικές επενδύσεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι για τις επενδύσεις αυτές, οι οικοδομικές άδειες, δια νόμου δεν εκδίδονται από τις τοπικές πολεοδομίες, αλλά από την κεντρική υπηρεσία του ΥΠΕΝ.

Τα ΕΣΧΑΔΑ αφορούν στα ακίνητα ιδιοκτησίας Ελληνικού Δημοσίου, που εκχωρούνται σε ιδιώτες και θεσπίστηκαν αρχικά με τον ν. 3896/11. Σήμερα υλοποιούνται στον Αστέρα Βουλιαγμένης, στις  Ιαματικές Πηγές Λουτρόπολης Καμένων Βούρλων, στον  Αφάντου Ρόδου, στην Κασσιώπη Κέρκυρας, στο Castello Bibelli Κέρκυρας, στο Παλιούρι Χαλκιδικής και φυσικά στο «TheEllinikon», ενώ αρκετά ακόμη βρίσκονται σε διαδικασία εκπόνησης και θεσμοθέτησης.

Εκποίηση της Δημόσιας περιουσίας για τη δημιουργία ιδιωτικών πυκνοδομημένων πόλεων μέσα στις πόλεις για πολυτελείς κατοικίες, τουρισμό και εμπορικές χρήσεις. Έχει ήδη χυθεί πολύ μελάνι ειδικά για το οικονομικό και περιβαλλοντικό σκάνδαλο του Ελληνικού και στο σημείωμα αυτό θα σταθώ μόνο σε δύο σημεία.

• Η πυκνοδομημένη νέα πολιτεία ανεγείρεται χωρίς καμία μέριμνα για την επάρκεια των υποδομών. Κατ΄αρχήν τα δίκτυα υποδομών είναι συμβατική υποχρέωση να κατασκευάζονται και να συντηρούνται με έξοδα του Ελληνικού Δημοσίου!                                                                                                        Το νερό δεν επαρκεί και ήδη το Ελληνικό Δημόσιο έχει ξεκινήσει κατασκευή νέου δικτύου που θα διασχίζει όλη την Αττική, η δε προκαλούμενη καθολική λειψυδρία θα αποτελέσει ένα ακόμη πρόσχημα για την ιδιωτικοποίηση της ΕΥΔΑΠ.                                                                                                                                                     Η Ψυττάλεια δεν επαρκεί για τα ακάθαρτα παρομοίως, ούτε επαρκεί ο υφιστάμενος αγωγός αποχέτευσης ακαθάρτων με τη συγκεκριμένη διατομή! Τι θα κάνουν? Θα εγκαταστήσουν μονάδα βιολογικού καθαρισμού στη μικρή παραλία του Ελληνικού που έχει απομείνει ή μήπως στο παράκτιο μέτωπο όμορων Δήμων? Κι αν ναι, πόσο θα επιβαρύνει τη ρύπανση της θάλασσας μια μονάδα βιολογικού καθαρισμού, ίσως και αφαλάτωσης?                    Άμεσα ορατό, αλλά και δυσεπίλυτο είναι το τεράστιο κυκλοφοριακό πρόβλημα που δημιουργείται στην περίφημη «Αθηναική Ριβιέρα». Αν κάποτε λειτουργήσει ολόκληρη η πολιτεία του Ελληνικού, όλα τα Νότια Προάστια, από Φάληρο μέχρι Σούνιο, θα είναι χωρίς αμφιβολία, απροσπέλαστα. Επί πλέον, καταργήθηκε η προβλεπόμενη επέκταση του μετρό στη Γλυφάδα, που θα έπρεπε ήδη να έχει αποπερατωθεί, προκειμένου να εκπονηθούν μελέτες ώστε να κατευθυνθεί το μετρό στον πύργο του Ελληνικού, με έξοδα του Ελληνικού Δημοσίου φυσικά.
• Η επένδυση προπαγανδίστηκε ότι θα δημιουργήσει 80.000 νέες θέσεις εργασίας. Με τον Νέο Κώδικα Μετανάστευσης ΦΕΚ Α’ 83/2023 ορίστηκαν οι διαδικασίες για την εισαγωγή εργαζομένων από τρίτες χώρες! Έκτοτε κάθε χρόνο ορίζεται ο αριθμός. Μόνο για το 2026 ορίστηκε σε 94.240 θέσεις εργασίας (ΦΕΚ 241Α/2025)! Που απασχολούνται? Μα φυσικά κυρίως στον τουρισμό και τις μεγάλες επενδύσεις! Εισάγονται από funds, μεταξύ των οποίων η Boeingκαι η ΤΕΡΝΑ, που επιδοτούνται μάλιστα από το Ταμείο Ανάκαμψης ανά κεφάλι, με ποσόν υπερδιπλάσιο του κόστους για μεταφορά, φιλοξενία και σίτιση. Μιλάμε για εισαγόμενους σκλάβους που στοιβάζονται σε εγκαταταλελειμμένα κτίρια, κοιμούνται σε κουκέτες και σιτίζονται με junk food. Τα 850 ευρώ της μισθοδοσίας τους τα στέλνουν πάραυτα στις χώρες τους. Ποιος Έλληνας εργαζόμενος θα μπορούσε με το μισθό πείνας να μεταβαίνει καθημερινά στο Ελληνικό και να εξασφαλίζει ταυτόχρονα τα έξοδα διαβίωσης του ιδίου και της οικογένειάς του?                                              

Δεν είναι τυχαίο ότι 4 άνθρωποι μέχρι στιγμής έχουν χάσει τη ζωή τους στα κάτεργα του Ελληνικού και κατά τα λοιπά, οι κυβερνώντες προβάλλουν μετά μανίας το αντιμεταναστευτικό και ρατσιστικό τους αφήγημα.

Τα ΕΣΧΑΣΕ αφορούν στην ιδιωτική γη. Θεσμοθετήθηκαν αρχικά με τον νόμο 3894/2010 και στη συνέχεια τους 4146/2013 και 4608/2019. Σήμερα ισχύει ο νόμος4864/2021(περί Στρατηγικών Επενδύσεων). Τα κριτήρια ένταξης στις διατάξεις του νόμου είναι πλέον επένδυση 40 εκατ. ευρώ και μόλις 75 νέες θέσεις εργασίας, ενώ για την έρευνα/καινοτομία, την βιοτεχνολογία, την ψηφιακή βιομηχανία (AI, ρομποτική και φυσικά data centers), τον ιατρικό τουρισμό(!), και τη διαχείριση αποβλήτων, περιορίζονται στα 30 εκατ. ευρώ και μόλις 50 θέσεις εργασίας. Για δε τα βιομηχανικά πάρκα (βλέπε logistics), αρκεί επένδυση 20 εκατ. ευρώ και μόλις 50 θέσεις εργασίας.

Μέχρι σήμερα έχουν θεσμοθετηθεί 6 ΕΣΧΑΣΕ, όλα για τουριστικά θέρετρα και real estate. Στην Αργολίδα, στην Κρήτη, στην Αιτωλοακαρνανία και στη Μύκονο, καθώς και 1 ΕΣΧΑΣΕ στον Αστακό για μετατροπή της ΒΙΠΕ σε τουριστικό λιμένα. Για την κρουαζιέρα και την μπίζνα του real estateλοιπόν, εκποιούνται μεγάλες εκτάσεις σε ξένους βασικά επενδυτές, που λαμβάνουν έγκριση για υπερπολλαπλάσια δόμηση, με σκοπό τα υπερκέρδη από την πώληση πολλαπλάσιων διαμερισμάτων ή τουριστικών καταλυμάτων. Πολλά ακόμη ΕΣΧΑΣΕ βρίσκονται σε διαδικασία εκπόνησης και αδειοδότησης.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία το ποσοστό ιδιοκατοίκησης των Ελλήνων έπεσε κατά 10 περίπου ποσοστιαίες μονάδες συγκριτικά με το 2010. Εξακολουθεί ωστόσο να βρίσκεται στο 69,4%, ενώ ο Ευρωπαικός μέσος όρος είναι 68%. Για τους «επενδυτές», αυτό μεταφράζεται σε «λίπος» της Ελληνικής κοινωνίας, που ακόμη υπάρχει, άρα, εν μέσω φτώχειας, θα πουληθούν ακόμη πάρα πολλά.                     Έτσι οι ογκώδεις τιμές των ακινήτων δεν πέφτουν, η ζήτηση εξακολουθεί να υπάρχει από ξένους, αλλά σε τιμές υψηλές και οι νέοι στοιβάζονται με τους γονείς ακόμη και μετά τα 40 τους χρόνια. Είναι γνωστό ότι οι επελαύνοντες Ισραηλινοί ειδικά, έχουν την τάση να αγοράζουν γειτονιές ολόκληρες! Γιατί? Γιατί, όπως είναι κοινό μυστικό στον κόσμο της μεσιτείας, προσδοκούν να λάβουν συντελεστές δόμησης υπερδιπλάσιους και να χτίσουν μικρούς ή μεγάλους ουρανοξύστες που θα τους αποφέρουν πολλαπλάσια κέρδη, ενώ προς το παρόν εκμεταλλεύονται τα διαμερίσματα μέσω AirBNB, αποκλείοντας τους νέους Έλληνες και από την ενοικίαση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στο επίσημο ποσοστό ιδιοκατοίκησης συμπεριλαμβάνονται τα δεσμευμένα ακίνητα από τις τράπεζες και τα funds, που επίσης θα περιέλθουν σταδιακά, σε εξευτελιστικές μάλιστα τιμές, στα χέρια των επιτήδειων «επενδυτών» μας.

Ενώ λοιπόν εξελίσσονται όλα τα παραπάνω, ο νόμος περί Χωροταξίας και Πολεοδομίας, υποχρεώνει στην εκπόνηση Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) σε όλη τη χώρα. Πράγματι 227 ΤΠΣ έχει αναλάβει να εκπονήσει το ΤΕΕ με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης άνω των 400 εκατ. ευρώ, ενώ ελάχιστα εκπονούνται με πρωτοβουλία των Δήμων και δικές τους δαπάνες. Κανένα σχεδόν από όλα αυτά, παρά τις αλλεπάλληλες παρατάσεις, δεν έχει θεσμοθετηθεί μέχρι σήμερα. Μεγάλος αριθμός δε από αυτά έχει ανατεθεί σε μεγάλα μελετητικά γραφεία ΄ημετέρων΄.

Με τα ΤΠΣ καθορίζονται επακριβώς οι χρήσεις γης, ορίζονται οι όροι και περιορισμοί δόμησης και εντάσσονται νέες περιοχές στο σχέδιο. Αφορούν δηλαδή σε θέματα που ενδιαφέρουν και θίγουν στις τοπικές κοινωνίες, την καθημερινή ζωή και εργασία των πολιτών, καθώς και τη θεσμοθέτηση κοινωφελών χρήσεων, όπως κέντρων υγείας και νοσοκομείων, σχολείων, βρεφονηπιακών σταθμών κλπ. Και όμως, οι ιθύνοντες δεν κρίνουν σκόπιμη τη σύμφωνη γνώμη των τοπικών κοινωνιών και των Δήμων! Ο νόμος που προαναφέραμε προβλέπει γνωμοδότηση από τους Δήμους και επειδή ρητά δεν αναφέρει για ανάγκη θετικής γνωμοδότησης, τούτο μεταφράζεται από την Πολιτεία και τη Διοίκηση του ΤΕΕ, ότι ακόμη και με κάθετα αρνητική γνώμη των πολιτών και των Δήμων, το ΤΠΣ προχωρά κατά το δοκούν! Ένα τεράστιο έλλειμμα δημοκρατίας προκύπτει λοιπόν, πάνω σε θέματα που αφορούν τις συνθήκες διαβίωσης των πολιτών.

Ας μην ξεχνάμε ότι το άρθρο 102 του Συντάγματος θεσμοθετεί υποχρεωτικά την Αποκέντρωση στη διοίκηση. Η ερμηνεία που δίνεται ωστόσο από τους ιθύνοντες είναι ότι η πολεοδόμηση της κάθε περιοχής, η θέση του καταστήματος, του σχολείου, της παιδικής χαράς, δεν αφορά τους δημότες της και η λήψη σχετικών αποφάσεων δεν αφορά καθόλου τους Δήμους ως διοικητική οντότητα!

Αρκετοί Δήμαρχοι, ακόμη και της δεξιάς παράταξης, προσέφυγαν πρόσφατα στο ΣτΕ με αφορμή τα σκανδαλώδη bonus του ΝΟΚ που αυξάνουν κατά πολύ τα ύψη των κτιρίων και απέσπασαν τις146, 147, 148, 149/2025 θετικές γνωμοδοτήσεις.                    Το άμεσο μέλλον θα δείξει αν θα προσφύγουν ξανά κατά της συγκεντρωτικής θεσμοθέτησης των ΤΠΣ και πολλώ μάλλον κατά της υποχρεωτικής μεταφοράς των Υ.ΔΟΜ.(Πολεοδομίες) από τους Δήμους στην Κεντρική Διοίκηση και μάλιστα στην Κτηματολόγιο Α.Ε.!

Διόλου τυχαία, για να αποσπάσουν τη συμφωνία της κοινής γνώμης, οι μηχανισμοί της κυρίαρχης προπαγάνδας επιστρατεύουν τα σκάνδαλα των τοπικών Πολεοδομιών. Φευ όμως, γιατί αμέσως ξεσκεπάζονται οι πολιτικές διασυνδέσεις των συλληφθέντων με το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας, οι επισκέψεις στου Μαξίμου, η συγγενική τους σχέση με τον ΓΓ του ΥΠΕΝ, οι υποψηφιότητές τους στο ΤΕΕ και τον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων με τα ψηφοδέλτια της δεξιάς και ακολουθούν φυσικά οι παραιτήσεις των ΓΓ ΥΠΕΝ και ΥΠΠΟ.

Αυτό που μένει δυστυχώς στην κοινή γνώμη, είναι η απαξίωση των Δημοσίων Υπαλλήλων εν γένει, ακόμη κι αν οι ίδιοι οι συλληφθέντες υπάλληλοι  ήταν οι πρώτοι που όπως απεδείχθη, ξεστόμιζαν κουβέντες του τύπου «Θα είμαι οδηγός στο τανκς που θα πατάει τους δημοσίους υπαλλήλους»!                                                          

Γιατί ναι, αυτός είναι ο σκοπός των κρατούντων. Να απαξιώσουν συλλήβδην τους Δημοσίους Ελεγκτικούς Μηχανισμούς και να εκχωρήσουν τα πάντα σε ιδιώτες, έναντι παχυλών αμοιβών! Να εκχωρήσουν σε ιδιώτες ακόμη και την έκδοση οικοδομικών αδειών και τον έλεγχο των αυθαιρέτων.

Οι τοπικές Πολεοδομίες είναι σήμερα υποστελεχωμένες και ο μέσος όρος ηλικίας των εργαζομένων ξεπερνά τα 50 έτη. Οι κενές οργανικές θέσεις δεν καλύπτονται ούτε μέσω ΑΣΕΠ, γιατί οι νέοι διπλωματούχοι μηχανικοί δεν δέχονται να επωμιστούν τεράστιες ευθύνες, χωρίς νομική στήριξη και με πενιχρές αμοιβές που ξεκινούν από τα 900 ευρώ. Πολλοί από τους μεσήλικες σημερινούς υπαλλήλους δεν θα αποδεχτούν τη μετάταξή τους σε γεωγραφικά απομακρυσμένα σημεία. Οι κεντρικές Πολεοδομίες θα είναι και πάλι υποστελεχωμένες, ενώ με την πάροδο του χρόνου και τις συνταξιοδοτήσεις θα αποψιλώνονται εντελώς. Με βεβαιότητα μπορούμε να προβλέψουμε ότι το έργο των Πολεοδομιών θα εκχωρηθεί σε ιδιώτες.

Οι κύκλοι της κυρίαρχης προπαγάνδας, εκτός από τη συκοφάντηση συλλήβδην των Δημοσίων Υπαλλήλων, επιστρατεύουν δύο ακόμη σοφιστείες, που δεν είναι παρά απλά ψέματα.                                                                                                               

Η πρώτη αφορά στο ψέμα ότι στην Κτηματολόγιο Α.Ε. το έργο των Πολεοδομιών θα ψηφιοποιηθεί, ενώ είναι ήδη απολύτως ψηφιοποιημένη η έκδοση οικοδομικών αδειών και ο έλεγχος αυθαιρέτων και ο κάθε υπάλληλος, σε κάθε του πράξη, αφήνει το ψηφιακό του στίγμα, άρα μπορεί και να ελεγχθεί.                                                   

Η δεύτερη αφορά στις καθυστερήσεις στην έκδοση των οικοδομικών αδειών και είναι εντελώς υποκριτική γιατί αφενός η πλειοψηφία των οικοδομικών αδειών εκδίδεται σήμερα χωρίς την υποχρέωση προελέγχου από την αρμόδια Πολεοδομία (όπως έχει θεσμοθετηθεί με τον 4495/17) και οι ενδεχόμενες καθυστερήσεις οφείλονται στις αναγκαίες προεγκρίσεις από την Αρχαιολογία, την προσκόμιση πιστοποιητικών μεταγραφής από τα Υποθηκοφυλακεία κ.ά. Είναι χαρακτηριστικό όμως ότι ακόμη και για τις άδειες που οι ιδιώτες εκδίδουν με δική τους ευθύνη, σε περίπτωση παρατυπίας, υπόλογοι καθίσταται οι ίδιοι οι υπάλληλοι που δεν τους ζητήθηκε να τις ελέγξουν, όπως και οι πολιτικοί τους Προιστάμενοι, δηλαδή οι Δήμαρχοι! Από την άλλη, όταν οι υπάλληλοι προελέγχουν, οι καθυστερήσεις οφείλονται στην υποχρέωση για διορθώσεις των σχεδίων και υπολογισμών που οι υπάλληλοι ηλεκτρονικά υποβάλλουν ώστε η άδεια να είναι σύννομη και οι μελετητές μηχανικοί καθυστερούν να κάνουν γιατί συνήθως πρέπει να μεσολαβήσει η διαπραγμάτευση με ιδιοκτήτες και εργολάβους.

1. ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Το εγγύς μέλλον θα δείξει αν οι Δήμοι θα αντισταθούν στην καθολική τους απαξίωση, προσφεύγοντας δικαστικά και κινητοποιούμενοι με κάθε μέσον.

Όσο για τους χειμαζόμενους Έλληνες, τα θέματα της Οικολογίας, της Χωροταξίας και της Πολεοδομίας, μπορεί να φαντάζουν μακρινά και εξειδικευμένα, αλλά θίγουν άμεσα τις ζωές τους και απαιτούν αφύπνιση και μαζική κινητοποίηση.

Γιατί μέσα από ένα πλέγμα νομοθετημάτων, η Οικολογία, η Χωροταξία και η Πολεοδομία γίνονται εργαλεία για να ευνοούν τους ισχυρούς σε βάρος των πολλών και να βαθαίνουν την εξάρτηση της χώρας.

Από το 2010 ξεκίνησαν τα μνημονιακά νομοθετήματα, στο όνομα της «ανάπτυξης». Με την προνομιακή εκχώρηση δημόσιας και ιδιωτικής γης σε funds και ντόπιους και ξένους κυρίως ολιγάρχες και πλουσίους. Η πρόσδεση της χώρας στα αμερικανονατοικά συμφέροντα, αλλά πρωτίστως και στο γενοκτόνο Ισραήλ, άνοιξε την πόρτα στο σταδιακό εποικισμό της χώρας.

Το έγκλημα συνεχίζεται, στο όνομα της δήθεν περιφρούρησής μας έναντι των Τούρκων, ενεργοποιώντας και το εργαλείο της ενέργειας και εκχωρώντας τις θάλασσές μας στους αμερικανικούς κολοσσούς για «πιθανή» εξόρυξη υδρογονανθράκων. Βαθαίνοντας και την πολλαπλή εξάρτησή μας από το Ισραήλ, γιατί θα μας προστατεύσουν δήθεν από την απειλή εξ Ανατολών.

Το αφήγημα της «οικολογίας» αποδεικνύεται ότι δεν είναι παρά ένα πρόσχημα.

Γιατί μετατρεπόμαστε σε μια αποικία που τα χαρίζει όλα, αφού η ελίτ της μιλάει Ελληνικά μόνο από ατύχημα, αφού η καρδιά της στην Ουάσιγκτον, στις Βρυξέλλες και στο Τελ Αβίδ βρίσκεται…..

*Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ

MSc Περιφερειακή Ανάπτυξη

MSc Architectural Design

τ. Διευθύντρια Πολεοδομίας και Τεχνικών Υπηρεσιών Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης

Μέλος ΑΡΑΓέΣ (Αριστερής Αγωνιστικής ενωτικής Συσπείρωσης Μηχανικών)