Από την Φλάβια Αμαμπίλε – εφημερίδα LA STAMPA - 1 Νοεμβρίου 2026
Η πόρτα σπάστηκε βίαια, το γραφείο του Κόμματος της Δημοκρατικής Ένωσης, του κύριου κουρδικού κόμματος της βορειοανατολικής Συρίας, καταστράφηκε. Στόχος ήταν κυρίως αφίσες, φωτογραφίες και άλλα σύμβολα του αγώνα των γυναικών. Αυτό συνέβη στα μέσα Οκτωβρίου στην Χασάκα, μία από τις πόλεις της Ροζάβα, της περιοχής με κουρδική πλειοψηφία όπου το 2012 δημιουργήθηκε μια πολύ ιδιαίτερη αυτόνομη διοίκηση: ένα πειραματικό μοντέλο αυτοδιοίκησης βασισμένο στις αρχές της δημοκρατίας και της ισότητας των φύλων, σπάνιο φαινόμενο σε αυτή την περιοχή, αλλά όχι μόνο.
Δεκατέσσερα χρόνια έχουν περάσει από τις ημέρες που ο αγώνας των κουρδισών γυναικών-στρατιωτών έκανε το γύρο του κόσμου. Όλοι παρακολουθούσαν τη μοναχική και σθεναρή αντίσταση του Κομπάνι, που είχε γίνει η πόλη-σύμβολο της Ροζάβα, την οποία υπερασπίζονταν οι Δημοκρατικές Δυνάμεις της Συρίας, η συμμαχία αραβικών, ασσυρο-συριακών – αλλά κυρίως κουρδικών – πολιτοφυλακών, στην οποία συμμετείχαν και οι μαχητές από τη Ροζάβα, οι οποίοι μετά από μήνες μάχης κατάφεραν να αντισταθούν και να νικήσουν το ISIS.
Δέκα χρόνια μετά από εκείνο τον θρίαμβο που μετέτρεψε τις κουρδισες γυναίκες-στρατιώτες σε σύμβολο και μύθο, η Συρία δεν κυβερνάται πλέον από τον Μπασάρ αλ-Άσαντ, η Ροζάβα δεν είναι πλέον αυτόνομη περιοχή και οι μαχητές αποτελούν εδώ και μήνες στόχο απειλών, προκλήσεων και επιθέσεων. Η νέα κυβέρνηση δεν βλέπει με καλό μάτι αυτές τις γυναίκες που χειρίζονται όπλα, πηγαίνουν στον πόλεμο όπως οι άνδρες και επιμένουν να το κάνουν ακόμα και τώρα που η Συρία είναι μια διαφορετική χώρα, όπου οι μειονότητες, οι γυναίκες και κάθε είδους απόκλιση από τις οδηγίες που έρχονται από τη Δαμασκό πρέπει να εξαλειφθούν.
Στις 25 Αυγούστου, ντυμένοι με σακάκι και γραβάτα, οι ηγέτες των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων ανακοίνωσαν τη διάλυση της πολιτοφυλακής τους και των συνδεδεμένων με αυτήν, ένα απαραίτητο βήμα για την ενσωμάτωση της περιοχής που είχε αποφασιστεί από τη νέα εξουσία της Δαμασκού πέντε ημέρες νωρίτερα. Οι γυναίκες-στρατιώτες, αντίθετα, συνεχίζουν να φορούν τις στολές παραλλαγής με τις οποίες τις γνώρισε ολόκληρος ο κόσμος και δεν έχουν καμία πρόθεση να διαλυθούν.
«Δεν θα παραδοθούμε», ανακοινώνει η Rûkšen Mihemed, με το πολεμικό όνομα Noroz Khoja, επίσημη εκπρόσωπος των Μονάδων Προστασίας των Γυναικών (YPG). Είναι μαχήτρια, αλλά, για λόγους ασφαλείας, δεν μπορούμε να αποκαλύψουμε τίποτα άλλο για αυτήν. Δεν θα παραδοθούν, επαναλαμβάνει, αλλά αυτή και οι άλλες γνωρίζουν ότι η μάχη που τις περιμένει δεν είναι λιγότερο δύσκολη από εκείνη πριν από δέκα χρόνια, όταν ο εχθρός τους ονομαζόταν ISIS, οι τρομοκράτες που για χρόνια σπέρναν θάνατο και τρόμο στη Συρία.
Η στρατιωτική καριέρα του Αχμέτ αλ-Σαρά, του νέου προέδρου της Συρίας και του νέου εχθρού των κουρδισσών γυναικών-στρατιωτών, ξεκίνησε ακριβώς από το ISIS. Και είναι αυτός που προωθεί την πολιτική της εξάλειψης ότι είναι αυτόνομο και δεν συνάδει με τον συντηρητικό Ισλάμ. Και σύμφωνα με τις ίδιες, πίσω από την εκστρατεία εκφοβισμού εναντίον τους βρίσκεται και πάλι το ISIS.
Τον έχουν νικήσει μια φορά και θα τον νικήσουν ξανά, διαβεβαιώνουν οι Κούρδισσες γυναίκες-στρατιώτες που κάθε μέρα συνεχίζουν να εκπαιδεύονται στη χρήση του όπλου στις περιοχές της Ροζάβα. Τρέχουν με τα όπλα στα χέρια, κάνουν σλάλομ ανάμεσα σε διάφορα εμπόδια μιμούμενες τις κινήσεις που απαιτούνται για να αποφύγουν τις ριπές πυροβολισμών ενός υποθετικού αντιπάλου, στοχεύουν στόχους που βρίσκονται σε απόσταση παρόμοια με αυτή που θα μπορούσαν να έχουν σε ένα πεδίο μάχης. Το αρχηγείο τους βρίσκεται στο Καμισλί, πόλη στα σύνορα με την Τουρκία, διοικητικό και πολιτικό κέντρο της περιοχής με κουρδική πλειοψηφία.
Ανάμεσα στις επιγραφές που υμνούν τη νίκη του Κομπάνι και στα λάβαρα που αποτίουν φόρο τιμής στο Κουρδιστάν, τον Σεπτέμβριο εμφανίστηκαν άρματα μάχης με τις σημαίες της Συρίας για να προειδοποιήσουν ότι η αυτονομία ανήκει στο παρελθόν και ότι τώρα εναπόκειται σε αυτούς να ελέγχουν την περιοχή. Λίγα, όπως προβλέπει η συμφωνία που υπογράφηκε με τη συριακή κυβέρνηση, για να μην τροφοδοτηθούν εντάσεις. Όμως η ένταση είναι πλέον καθημερινότητα για τις γυναίκες-στρατιώτες, τις πιο πληγείσες από την επίσημη είσοδο της Ροζάβα στη Συρία.
Μπροστά τους διαγράφεται ένα μέλλον χωρίς βεβαιότητες.
«Σήμερα οι μονάδες μας αποτελούνται από 1.500 γυναίκες, αλλά δεν είναι ο αριθμός που μετράει. Έχουμε εμπειρία, ικανότητες, οργάνωση, αυτοπεποίθηση και δύναμη θέλησης. Με αυτή την αριθμητική δύναμη, παρά όλες τις δυσκολίες και τις ελλείψεις, και παρά κάθε εμπόδιο, συνεχίζουμε να αναλαμβάνουμε ηγετικό ρόλο», δηλώνει η Rûkšen Mihemed από το αρχηγείο της στη Ροζάβα. Το επανέλαβε επίσης στα τέλη Αυγούστου στη Δαμασκό στον υπουργό Εσωτερικών κατά τη διάρκεια μιας συνάντησης όπου συζητήθηκε το μέλλον τους.
«Μας είπαν ότι δεν υπήρχε θέση για εμάς στον στρατό και ότι έπρεπε να διαλυθεί η δύναμή μας. Καμία αναφορά στο πώς σκοπεύουν να αξιοποιήσουν την ικανότητα και την εμπειρία μας». Στις ασαφείς δηλώσεις του υπουργείου, οι γυναίκες στρατιώτες απάντησαν με μια πρόταση. «Εξηγήσαμε ότι, σε περίπτωση που δεν γίνουν δεκτές στο στρατό ή στο Υπουργείο Άμυνας, οι YPJ θα μπορούσαν να βρουν τη θέση τους και στο Υπουργείο Εσωτερικών, μεταξύ των δυνάμεων για ειδικές αποστολές. Η πρόταση αυτή έγινε δεκτή θετικά. Ωστόσο, δεν έχουμε λάβει ακόμη επίσημη απάντηση και δεν έχουν γίνει ακόμα συγκεκριμένα βήματα», εξηγεί η Rûkšen Mihemed. Η σιωπή της κυβέρνησης συνοδεύτηκε, αντίθετα, από αύξηση των επιθέσεων, ένας τρόπος για να γίνει κατανοητό στις γυναίκες-στρατιώτες ότι, για τη δική τους ασφάλεια, είναι καλύτερο να αφήσουν τα όπλα και να αποδεχθούν τη βούληση της Δαμασκού.
«Δεν μας φοβίζουν», σχολιάζει η Rûkšen Mihemed. «Θα συνεχίσουμε τον αγώνα μας, γιατί πιστεύουμε ότι οι γυναίκες πρέπει να είναι παρούσες σε όλους τους θεσμούς, και επομένως και στον νέο στρατό. Και δεν πρέπει να πρόκειται απλώς για μια τυπική ή συμβολική παρουσία, αλλά για μια πραγματική παρουσία και μια ουσιαστική συμμετοχή. Πολλές από τις συντρόφισσές μας έπεσαν ως μάρτυρες και πολλές άλλες τραυματίστηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου. Αυτές είναι που, ουσιαστικά, χαράζουν το μέλλον μας και μας αναθέτουν την ευθύνη να συνεχίσουμε με ακόμη μεγαλύτερη αποφασιστικότητα την υπεράσπιση των γυναικών και τον αγώνα μας. Μέσα από αυτόν τον ρόλο και αυτή την αποστολή, θα προστατεύσουμε τη Συρία και τις αξίες της».
