ΟΙ ΕΠΤΑ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΟΥ ΟΜΗΡΙΚΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
Γράφει, στο «Μικρό Ναυτίλο» νομίζω, ο Ελύτης για ένα «βότσαλο άπεφθο μέσα στο βάθος». Απεφθος, αυτή η πανέμορφη, αλλά σχεδόν λησμονημένη ελληνική λέξη, σημαίνει αυτό που καθαρίστηκε, επέζησε από τη φωτιά και έμεινε καθαρό.
Τα Ομηρικά Έπη κυριαρχούν στον κόσμο εδώ και 3.000 χρόνια. Είναι βέβαιο ότι θα κυριαρχήσουν και στα επόμενα γιατί μας αφηγούνται μια από τις ομορφότερες ιστορίες που γράφτηκαν ποτέ!
Φαντάζει σχεδόν κωμικό να προσπαθούμε να…υπερασπιστούμε τον Όμηρο!
Το γράφω και για τον εαυτό μου!
Σιγά μην έχει ανάγκη υπεράσπισης ο Ομηρος!
Και αν είναι κωμικό να σπεύσουμε να υπερασπιστούμε τον Όμηρο, είναι γελοίο κάποιοι γραφικοί να κορδακίζονται ότι μπορούν να τον…ξαναγράψουν, όπως είπε ότι προσπάθησε να κάνει ο Κρίστοφερ Νόλαν ή να τον …ερμηνεύσουν όπως νομίζει ότι κάνει η Λουπίτα.. Η οποία για να δείξει σ’ όλο τον κόσμο την άγνοιά της….μάλωσε τον Ποιητή γιατί λέει δεν δίνει «αρκετό…κινηματογραφικό χρόνο στις γυναίκες!»
Κάποια άλλα …νούμερα πάλι τον χαρακτηρίζουν …μισογύνη, ενώ κάποιοι ημιμαθείς μηρυκάζουν ότι τα Ομηρικά Επη είναι ανδροκρατούμενα επειδή οι άνδρες κρατούν τα όπλα και πρωταγωνιστούν στις μάχες.
"Είναι οι προσπάθειες τους συφοριασμένες.." θα έλεγε ο μέγας Αλεξανδρινός και θα συμπλήρωνε ο Ελύτης "μα τα Ομηρικά Επη είναι ένα βότσαλο άπεφθο, μέσα στο βάθος!"
ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ…
Οποιος πραγματικά διαβάσει τον Ομηρο, αβίαστα σχεδόν, θα καταλήξει σ’ ένα συμπέρασμα.
Ναι, οι άνδρες κινούν την ιστορία.
Όμως, οι γυναίκες συγκρατούν τον κόσμο από τη διάλυσή του.
Δεν θα αναφερθώ σε όλες τις γυναικείες μορφές των Ομηρικών Επών, ούτε τις θεές που καθορίζουν τη μοίρα των ανθρώπων.
Θα επιλέξω τις θνητές γυναίκες μέσα από τις οποίες ο Όμηρος οικοδομεί τον ανθρώπινο κόσμο του: την οικογένεια, τον οίκο, τη μνήμη, τη φιλοξενία, την πίστη και την ελπίδα.
Αυτές οι Γυναίκες είναι η Ανδρομάχη, η Ναυσικά , η Πηνελόπη, η Αρήτη, η Εκάβη, η Ευρύκλεια, η Αντίκλεια.
Αυτός δεν είναι ένας κατάλογος ηρωίδων.
Είναι οι ΑΞΙΕΣ πάνω στις οποίες ο Όμηρος οικοδομεί τον ανθρώπινο κόσμο του.
Χωρίς την Ανδρομάχη, τη Ναυσικά, την Πηνελόπη, την Αρήτη, την Εκάβη, την Ευρύκλεια και την Αντίκλεια, ο Ομηρικός Κόσμος θα είχε μόνο πολέμους και ταξίδια.
Δεν θα είχε πατρίδα, οικογένεια, μνήμη και ελπίδα.
Η Ελένη ασφαλώς ανήκει στις μεγάλες μορφές της επικής ποίησης.
Όμως ο κόσμος του Ομήρου δεν στηρίζεται πάνω της.
Αντίθετα:
-Η Ανδρομάχη υπερασπίζεται τη ζωή απέναντι στον πόλεμο. Η περίφημη σκηνή στα τείχη δεν είναι απλώς οικογενειακή. Είναι η ισχυρότερη αντιπολεμική στιγμή της Ιλιάδας. Εκεί ο Όμηρος δίνει φωνή σε όσους δεν κρατούν δόρυ.
-Η Ναυσικά αποκαθιστά την ανθρώπινη αξιοπρέπεια ενός ναυαγού. Διδάσκει τη φιλοξενία ως ανθρώπινη αρετή!
-Η Πηνελόπη διατηρεί όρθιο τον οίκο επί είκοσι χρόνια και μαζί μ’ αυτόν το Βασίλειο του Οδυσσέα.
-Η Αρήτη είναι η σοφή βασίλισσα των Φαιάκων. Δεν είναι τυχαίο ότι ο ίδιος ο Αλκίνοος λέει στον Οδυσσέα να απευθυνθεί πρώτα σ’ εκείνη.
-Η Εκάβη είναι η μητέρα που βλέπει να καταρρέει ολόκληρος ο κόσμος της.
-Η Ευρύκλεια (η οικονόμος που αναγνωρίζει πρώτη τον Οδυσσέα από την ουλή) είναι η προσωποποίηση της μνήμης και της αφοσίωσης. Αναγνωρίζει όχι το πρόσωπο, αλλά την ιστορία του σώματος.
-Η Αντίκλεια, η μητέρα του Οδυσσέα, συγκλονίζει στον Άδη. Δεν πέθανε από αρρώστια, ούτε από γηρατειά, αλλά από τον καημό του γιου της. Είναι από τις πιο σιωπηλές και συνάμα πιο δυνατές στιγμές της Οδύσσειας.
Ο κόσμος του Ομήρου οικοδομείται από γυναίκες που δεν κρατούν όπλα.
Οι άνδρες κερδίζουν ή χάνουν μάχες.
Οι γυναίκες διατηρούν τον κόσμο ώστε να υπάρχει κάτι για το οποίο αξίζει να πολεμήσει ή να επιστρέψει κανείς.
Ο Έκτορας δεν πολεμά για την Τροία ως αφηρημένη έννοια!
Πολεμά για την Ανδρομάχη και τον Αστυάνακτα.
Ο Οδυσσέας δεν παλεύει δέκα χρόνια για έναν θρόνο.
Επιστρέφει στην Πηνελόπη, στον Τηλέμαχο, στην Ευρύκλεια, στη μνήμη της Αντίκλειας.
Και ο ναυαγός ξαναγίνεται άνθρωπος επειδή μια νέα κοπέλα, η Ναυσικά, τον αντιμετωπίζει πρώτα ως άνθρωπο και ύστερα ως ξένο.
Οι γυναίκες του Ομήρου, χωρίς να κρατούν δόρυ, κρατούν όρθιο τον κόσμο.
Είναι εκείνες που δίνουν νόημα στη γενναιότητα, στην επιστροφή, στη μνήμη, στην οικογένεια και στην ελπίδα.
Οι ήρωες γράφουν την ιστορία των πολέμων.
Οι γυναίκες του Ομήρου γράφουν την ιστορία του ανθρώπου.
Ίσως γι' αυτό τα Ομηρικά Επη εξακολουθούν να μας συγκινούν ύστερα από σχεδόν τρεις χιλιάδες χρόνια.
Γιατί δεν είναι μόνο η αφήγηση ηρωικών κατορθωμάτων.
Είναι, πάνω απ' όλα, ένας ύμνος στις αξίες που επιτρέπουν στον άνθρωπο να παραμένει άνθρωπος ακόμη και μέσα στον πόλεμο, στον νόστο και στην απώλεια.
Οι άνδρες του Ομήρου οικοδομούν τη δόξα τους.
Οι γυναίκες του, οικοδομούν τον κόσμο.
ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΞΑΝΑΔΙΑΒΑΣΕΤΕ:
Ο σκοπός αυτής της ανάρτησης και εκείνων που θα ακολουθήσουν είναι να ξαναδιαβάσουμε τον Όμηρο.
Είναι ο Γενάρχης μας.
Γιατί τα Ομηρικά Έπη δεν διαβάζονται μόνο μία φορά.
Κάθε νέα ανάγνωση αποκαλύπτει και μια διαφορετική όψη των ανθρώπων και των αξιών που τα διαπερνούν.
Μπορείτε να αναζητήσετε τα σχετικά αποσπάσματα για τις επτά γυναίκες του ομηρικού κόσμου:
-Ανδρομάχη-Ιλιάδα Ζ΄ (η συνάντηση με τον Έκτορα στα τείχη) και Ω΄ (ο τελευταίος θρήνος για τον Έκτορα).
-Ναυσικά-Οδύσσεια Ζ΄ και Η΄ (η συνάντηση με τον ναυαγό Οδυσσέα και η υποδοχή του στους Φαίακες).
-Πηνελόπη-Οδύσσεια Α΄,Β΄, Π΄,Τ΄ και Ψ΄ (η αναμονή, η δοκιμασία και η αναγνώριση του Οδυσσέα).
-Αρήτη-Οδύσσεια Η΄ και Θ΄ (η σοφή βασίλισσα των Φαιάκων και η υποδοχή του ξένου).
-Εκάβη-Ιλιάδα Ζ΄, Χ΄ και Ω΄ (η μητέρα, η βασίλισσα και ο σπαρακτικός θρήνος για την άλωση της ζωής της πριν ακόμη αλωθεί η Τροία).
-Ευρύκλεια-Οδύσσεια Τ΄ (η αναγνώριση του Οδυσσέα από την ουλή) και Χ΄ (η πιστή οικονόμος μετά τη μνηστηροφονία).
-Αντίκλεια-Οδύσσεια Λ΄, η περίφημη Νέκυια, όπου ο Οδυσσέας συναντά τη μητέρα του στον Άδη.
Ο Όμηρος διαβάζεται και θα συνεχίσει να διαβάζεται γιατί κάθε επιστροφή στα Έπη του μάς αποκαλύπτει κάτι καινούργιο για τους ήρωές του, αλλά κυρίως για τον ίδιο τον άνθρωπο.
ΥΓ. Ζητώ συγνώμη από τους Φιλολόγους που μπαίνω στα χωράφια τους...Από κάποιον που σπούδασε οικονομικά και διεθνείς σχέσεις, μην έχουν πολλές απαιτήσεις! 
