ενδείξεις - αντενδείξεις









Προηγούμενα εὕσημον λόγον δῶτε








by : Γρηγόρης Κλαδούχος

 
Η ανακάλυψη της πόλης από τη λαογραφία και την ανθρωπολογία γίνεται ως αποτέλεσμα των αλλαγών που επήλθαν μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στη μεταπολεμική περίοδο παρατηρήθηκε ένα αυξανό μενο κύμα μετανάστευσης πολιτών από την ύπαιθρο στις πόλεις, ενώ έλαβε χώρα η ανεξαρτητοποίηση πολλών αποικιών, που ανάγκασε πολλούς ανθρωπο-λόγους να αλλάξουν πεδίο έρευνας. Το ίδιο συνέβη και με τη λαογραφία, που είχε ταυτίσει τον αγροτικό χώρο με το πεδίο έρευνάς της. Και οι δύο επιστήμες, για διαφορετικούς λόγους η καθεμία, είχαν αφήσει την πόλη έξω από τα ερευνητικά τους ενδιαφέροντα. Στο βιβλίο στεγάζονται κείμενα για πολιτισμούς της πόλης και η αστική λαογραφία συνυπάρχει με την αστική ανθρωπολογία. Επίσης, δημοσιεύονται άρθρα για τον Ηλία Πετρόπουλο, την κοινότητα στον αστικό χώρο, την αποτύπωση των ιστορικών γεγονότων στην οδωνυμία των πόλεων, τους Ηπειρώτες του Βόλου, τη σημασία των πρακτικών των Δημοτικών Συμβουλίων στη μελέτη της πόλης, αλλά και για την πολιτισμική και θρησκευτική ετερότητα.
ΠΕΡΙΕ ΧΟΜΕΝΑ
1. Εισαγωγή ............................................................ 11
2. Συνομιλώντας με τον Ηλία Πετρόπουλο
για τη Λαογραφία ............................................... 61
3. Αστική Λαογραφία: ουτοπία
ή πραγματικότητα; .............................................. 73
4. Η κοινότητα στον αστικό χώρο:
αντιστάσεις και λειτουργίες.
Η περίπτωση των Συρρακιωτών
της Πρέβεζας ...................................................... 83
5. «Το κατσίκι αν πηδήσει το μαντρί, θα βρει
να φάει πολύ». Ζώντας στην οδό Άβαντος,
στο χώρο εκείθεν της γραμμής ........................... 115
6. Π ρακτικά Δημοτικών Συμβουλίων Πρέβεζας
(1915 -1 929): Μια πρόταση για μελέτη
της αστικής Κοινότητας ...................................... 177
7. Η αποτύπωση των ιστορικών και κοινωνικών
γεγονότων στην ονοματοθεσία των οδών
της Πρέβεζας ...................................................... 191
8. Η ελιά στην Πρέβεζα: συμβολική σημασία
και κοινωνικοί μετασχηματισμοί ........................ 225
9. Ηπειρωτική Αδελφότητα Βόλου ......................... 237
10. Π αραδοσιακοί χοροί και χορευτικοί όμιλοι.
Ύφος και έκφραση .............................................. 265
11. Εννοιολογικές διαστάσεις της παράδοσης
στο έργο του Γ. Βιζυηνού ................................... 277
12. Παγκοσμιοποίηση και λαϊκός πολιτισμός
στον 21ο αιώνα ................................................... 299
by : Γρηγόρης Κλαδούχος
Από το καρότο (επιδοτήσεις), το καμουτσί (ποσοστώσεις), επιστροφή στη ριζική αποκέντρωση της παραγωγής και της κατανάλωσης.

Είκοσι χρόνια έχουν περάσει από το 1996 (μια γενιά στους δρόμους) και τα προβλήματα του αγροτικού κόσμου παραμένουν άλυτα.Προβλήματα που δεν αφορούν απλώς την πρόσκαιρη βελτίωση των αγροτικών εισοδημάτων και τον γόρδιο δεσμό (φορολογία,ασφαλιστικό),αλλά την ίδια την ύπαρξη της αγροτικής οικογένειας.
Τώρα που έσβησαν οι μηχανές και οι προβολείς, ας σκεφτούμε όλοι μας ότι το πρόβλημα είναι πέρα από τα μπλόκα και τις διεκδικήσεις.Το πρόβλημα ξεπερνά τους αγρότες, ξεπερνά την συγκεκριμένη οικονομική κοινωνική τάξη και μας αφορά όλους.
Τα πραγματικά αίτια της αγροτικής κρίσης, η αριστερά των Αθηνών υποστηρίζει ότι μας έρχονται από τις «κακές» αγροτικές πολιτικές των κυβερνήσεων του ΠΑ.ΣΟ.Κ., της Ν.Δ. και την κακοδιαχείριση των επιδοτήσεων.Αυτή ειναι η μια όψη του νομίσματος η άλλη και πιο ουσιαστική έχει να κάνει με την «αγοραιοποίηση» της οικονομίας γενικά (δηλ. την βαθμιαία απελευθέρωση των αγορών) και της γεωργίας ειδικότερα, μετά την ένταξη μας στην ΕΟΚ. Έτσι, από τις αρχές της δεκαετίας του ‘80 άρχισε η βαθμιαία άρση των εσωτερικών κοινωνικών ελέγχων πάνω στην αγορά των αγροτικών προϊόντων (προστατευτικοί δασμοί, επιδοτήσεις από τον Προϋπολογισμό, καθορισμός τιμών κ.λπ.).
Οι επιδοτήσεις και αγοραιοποίηση συμμάχησαν στον άνισο σε βάρος των αγροτών μας ανταγωνισμό από τις ανταγωνιστικότερες μονάδες του Βορρά,«έπεισαν» τους αγρότες μας να ξεριζώσουν δεκάδες χιλιάδες ελιές,σταφίδες και αμπέλια στην Κρήτη και την Πελοπόννησο, να συρρικνώσουν την παραγωγή και ποσότητα εξαγωγών καπνού, να μειώσουν την παραγωγή σκληρού σταριού, να παράγουν οπωροκηπευτικά για τις χωματερές κ.λπ.
Οι επιδοτήσεις, ως τμήμα της Κ.Α.Π. και των περιορισμών που αυτή επέβαλε, συνέβαλαν όμως σε κάτι πολύ σημαντικότερο, στην απόκρυψη της διαστρέβλωσης της παραγωγικής δομής που επέφερε η κοινοτική πολιτική, με την μεταβίβαση του ελέγχου της αγροτικής παραγωγής σε εξωτερικά κέντρα.
Σήμερα, το τι και πόσο παράγουμε έχει πολύ μεγαλύτερη σχέση με τις ανάγκες των εταίρων μας παρά με τις δικές μας ανάγκες σε αγροτικά προϊόντα!
Υπάρχει λύση;
Η απάντηση είναι μια. Νέα εθνική αγροτική στρατηγική, που στόχο θα έχει την εθνική αυτοδυναμία, η οποία θα μπορούσε να εξασφαλίσει τη μεγιστοποίηση της αγροτικής παραγωγής και απασχόλησης και την αναβίωση της επαρχίας.
Οι τρόποι υπάρχουν. Εκείνο που λείπει είναι η συνειδητοποίηση για την ανάπτυξη ενός μαζικού κινήματος (αγροτών, καταναλωτών), που θα πάλευε για τον στόχο αυτό. Τοπικά, περιφερειακά, συλλογικά.

Από την πολιτική των χειρονομιών του πολιτικού προσωπικού της Αθήνας και του ανώριμου και επαρχιώτικου διαλόγου των βουλευτών με τους αγρότες και της πρόσκαιρης αλλά και καλοστημένης προβολής από το καταχρεωμένο πολιτικά και οικονομικά τηλεοπτικό τσαντίρι, οι αγρότες να περάσουν τώρα σε ένα οργανωμένο σχέδιο αφύπνισης, διαλόγου και συμμαχιών με τις τοπικές κοινωνίες.
Η αρχή να γίνει με την παρουσία τους στα δημοτικά συμβούλια και απαίτηση, πέρα από τα ψηφίσματα καλών προθέσεων, την συνεργασία τους στη δημιουργία πολυχώρων, εκθετηρίων των προϊόντων τους σε μόνιμη βάση.
Η συνέχεια να δοθεί με μαζικές συνελεύσεις στις πρωτεύουσες των Νομών. Όχι μία άλλα όσες χρειάζονται. Η αρχή ας γίνει από τον δικό μας νομό. Συνελεύσεις αναζήτησης συμμαχιών και συμπόρευσης με τους καταναλωτές.
Τον σπουδαιότερο σύμμαχο ανάδειξης της ταυτότητας των προϊόντων σας, και τις επαγγελματικές ομάδες και κοινωνικές τάξεις του νομού.

Ένα τρίτο βήμα ουσιαστικό και καθοριστικό,είναι η ανάδειξη μιας περιφερειακής συνείδησης, σφυρηλατείστε τις σχέσεις γνωριμίας με όλες τις συλλογικές ομάδες στην περιφέρεια του Μοριά, αναζητήστε συμμάχους σε όλες τις επαγγελματικές και κοινωνικές τάξεις, καθορίστε εσείς την ατζέντα των περιφερειακών συμβουλίων για την αγροτική περιφερειακή πολιτική,την ανάδειξη του αγροτικού πλούτου και την προβολή του στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Ένα τέταρτο βήμα άμεσο, βρίσκεται στη δημιουργία τοπικών και περιφερειακών αγροτικών αγορών, όπου οι ίδιοι οι αγρότες (ατομικά ή μέσω νέων συνεταιρισμών που θα μπορούσαν να συστήσουν) θα έρχονται σε άμεση επαφή με τους καταναλωτές, παραμερίζοντας τους χοντρεμπόρους και τα σουπερμάρκετ που τους συνθλίβουν. Ήδη παρόμοιες αγορές δημιουργούνται στο εξωτερικό και η σύγχρονη τεχνολογία βοηθά σημαντικά στο να φέρνει σε επαφή αγρότες και καταναλωτές.
by : Γρηγόρης Κλαδούχος
Είναι υποχρέωσή μας να υπερασπίσουμε τον δημόσιο χαρακτήρα της παραλιακής ζώνης απέναντι στην μεγιστοποίηση της ιδιωτικοποίησής της από μερικούς καταστηματάρχες. Τα δημόσια αγαθά πρέπει να τα υπερασπίσουμε και εμπλουτίσουμε. Να τα ωφελείται η κοινωνία, είναι ιδιοκτησία της και αυτή έχει ξοδέψει δημόσιο χρήμα. 
     Η παραλία είναι φυσικό-τεχνητό προϊόν και δεν αρκούν για την διαχείρισή της κοντόφθαλμα μικροεπαγγελματικά συμφέροντα, που είναι αβάσιμης οικονομικής απόδοσης και που ταυτόχρονα υποβιβάζουν την αισθητική και ποιότητα του δομημένου ή ελεύθερου περιβάλλοντος, ούτε βέβαια οι μικροπολιτικές επιδιώξεις όσων τιμωρήθηκαν και θέλουν να επιστρέψουν ως τιμωροί. Δεν θα τιμωρήσουμε κάποιον, καταστρέφοντας ένα, έστω και ανολοκλήρωτο, καλό που έχει κάνει.
Πρέπει να καταλάβουν ότι - όπως έγραψα και πριν λίγες ημέρες- ο ελεύθερος παραλιακός χώρος έχει προταθεί από πολλούς ως θετικό στοιχείο προβολής του Ξυλοκάστρου. Θα το δουν ως συμβολισμό και στο εξώφυλλο της σελίδας ΑΓΑΠΩ ΤΟ ΞΥΛΟΚΑΣΤΡΟ. Η αναθεώρηση αυτής της γενικής αποδοχής προϋποθέτει πρόταση μόνο προς το καλύτερο.
     Το Ξυλόκαστρο πρέπει να ανεβεί κατηγορία ποιοτικών ελκυστικών προορισμών. Η παραλία ως χώρος - διαδρομή και υποδομή - πρέπει να μελετηθεί ως προς τη σκοπιμότητά της και τον προορισμό της, να «επανακατοικηθεί», δηλαδή να αναδείξει τα στοιχεία της ταυτότητας του Ξυλοκάστρου που έρχεται σε διαπραγμάτευση και που συνδιαμορφώνουν το κοινό αίσθημα εντοπιότητας. Και να συνδιαλλαγεί με όλα αυτά που βρίσκονται πιο πίσω, και μέσα στην πόλη.
(Ξυλόκαστρο 10/4/2016)
     Συζήτηση να επεκτείνουν τα τραπεζοκαθίσματα σε βάρος του αναπλασμένου παραλιακού δρόμου στο κεντρικό Ξυλόκαστρο. Το ερώτημα παραμένει: αισθητική αναβάθμιση ή υποβάθμιση; Ευρέως διαδίδεται ότι ο δήμαρχος πιέζεται από τον Σκούρα, και κάποιους καταστηματάρχες της παραλίας. Ο Σκούρας θέλει την ρεβάνς. Οι άνθρωποι των καταστημάτων πότε θα αντιληφθούν την σημασία της περιβαλλοντικής ποιότητας; 
     Το 2010 είχαμε μία ανταλλαγή απόψεων με τον κ. Γιάνναρο και τον νεοσύστατο τότε σύλλογο που αρνήθηκε την απόδοση του παραλιακού χώρου στους πεζούς. Τότε ξηλώθηκαν οι παράγκες και σήμερα όποιος κατευθύνεται προς την θάλασσα μπορεί και να την δεί. Το θεωρήσαμε απελευθέρωση και έλευση πολιτισμού.
     Σήμερα φαίνεται ότι τον δήμαρχο Ηλία Ανδρικόπουλο τον πιέζουν, «τον τρέχουν». Βρίσκουν την ευκαιρία γιατί είναι αδύναμος, χωρίς αποφασιστικότητα, γνώση των δεδομένων, χωρίς δυνατότητα ιεράρχησης προτεραιοτήτων και ανάληψης ευθύνης. Δεν είναι ο μόνος, βέβαια, που του λείπει ένα συνεκτικό σχέδιο για την εικόνα της πόλης που πρέπει να διαμορφώσουμε και πολύ περισσότερο του δήμου.
     1. Έχω αναφερθεί πολλές φορές για τους στόχους της παραλιακής ανάπλασης. Θα επανέλθουμε σε αυτά, αλλά αυτή την στιγμή προέχει η άμυνα στην επίθεση της κακογουστιάς. Να μην πισωγυρίσουμε.
Έχουν «φαγωθεί» να προτείνουν την απόδοση του παραλιακού χώρου στους καταναλωτές καφέδων. Δεν κατάλαβαν ότι η κρίση που ζούμε οφείλεται και…στους πολλούς καφέδες και στο ραχάτι (σωματικό και πνευματικό), αφήνοντας όλα τα λαμόγια του μεταπολιτευτικού κύκλου να λυμαίνονται τη χώρα. Απόδειξη ότι και το τοπικό «αρχοντολόι» δεν έκανε μία συζήτηση για την ανασύνθεση του παραγωγικού δυναμικού του δήμου. Και δικές μας είναι οι αιτίες που αργεί να ξημερώσει. Γιατί πρέπει να εξημερωθούν τα θηρία του αναχρονισμού και της παρακμής.
      2. Η πόλη είναι μία κοινωνική κατασκευή. Δεν είναι κυριαρχία του ιδιωτικού επί του δημοσίου. Για αυτό πρέπει να ξεχάσουμε τον ρεβανσισμό, την ιδιοτέλεια, τον συντεχνιασμό. Country first. Πρώτα το Ξυλόκαστρο της Ποιότητας και της Ταυτότητας. Με υψηλό αισθητικό και γαστρονομικό περιβάλλον. Αλλά για να διαμορφώσεις πόλεις, κοινωνία, μέλλον, πρέπει να έχεις γνώση των μηχανισμών που παράγονται οι αποφάσεις. Και συνάμα να γνωρίζεις ότι: δεν μπορείς να διαχωρίσεις την δημιουργία και λειτουργική αποδοτικότητα του δημόσιου χώρου από τη δημιουργία μιας κοινότητας ανθρώπων. Και ότι η πόλη του Ξυλοκάστρου πρέπει να μελετηθεί ως οργανισμός με τις ανάγκες όλου του δήμου, του παραγωγικού του δυναμικού, των νέων δικτύων, ως ιεραρχημένο κέντρο ενοποίησης των κοινωνικών χώρων.
     3. Ο δήμαρχος αλλά και το δημοτικό συμβούλιο δεν έχουν την ικανότητα να διαπραγματευθούν τέτοια θέματα. Εξαντλούνται σε μικροπράγματα και τα διαχειρίζονται με τρόπο άρνησης ενός στρατηγικού σχεδίου. Βρίσκεις μπροστά σου εμπόδια, όταν αντιμετωπίζεις την πραγματικότητα με το βλέποντας και κάνοντας.
Το έχουμε ξαναπεί: Την ανάπτυξη την καθορίζει η αισθητική ποιότητα. Απαιτείται αναβάθμιση των κατασκευών στην παραλία. Η κοινωνία μέσω των θεσμών της πρέπει να καθορίζει το ελάχιστο κοινό απαιτητό αισθητικής αυτών των κατασκευών. Αλλά και ο δήμος πρέπει να ασχοληθεί και με άλλα καταστήματα και εκτός πόλης. Κάτι τις δικαιούνται και αυτά.
    Οι τοπικοί παράγοντες με ανεπάρκειες και άγνοια δεν μπορούν να συγχρονισθούν με το απαιτητικό πνεύμα των πολιτών. Η κοινωνία έχει νικήσει. Σε ένα άτυπο δημοψήφισμα έχει αποφανθεί και δεν θα επιτρέψει επιστροφή της άξεστης συμπεριφοράς και της υποβάθμισης. ΣΧΕΔΟΝ ΟΛΟΙ ΜΕΤΑ ΤΟ 2010 ΠΟΥ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΠΡΟΒΑΛΟΥΝ ΤΟ ΞΥΛΟΚΑΣΤΡΟ, ΠΡΟΒΑΛΛΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΜΕΝΗ ΠΑΡΑΛΙΑ ΤΟΥ, ΜΕ ΦΟΝΤΟ ΤΟΝ ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟ. Αυτές τις φωτογραφίες αναρτούν και στο διαδίκτυο. Που σημαίνει ότι το αποδέχονται ως ένα μικρό τοπικό σήμα. Αν υπήρχε λίγο μυαλό στους καθυστερημένους αναπτυξιακά τοπικούς «κυβερνήτες», θα έβλεπαν ότι δεν μπορούν να πάνε κόντρα στο περί αισθητικού δικαίου αίσθημα. Η επιθετική επιστροφή της κακογουστιάς προκαλεί έναν αγώνα άγονο για αυτήν.
(Ξυλόκαστρο 3-4-2016)