Πέρασε η ώρα και άδειασε η
Εκκλησία του Αγίου Βλασίου, ο δρόμος και η πλατεία. Η πόλη επανέρχεται στους
ρυθμούς της μετά τους λόγους εντός ενός παραδοσιακού κανονιστικού πλαισίου. Οι
δημότες μετά την εξόδιο ακολουθία επιστρέφουν στα σπίτια τους σίγουρα
συλλογισμένοι. Γνώριζαν τον Αντώνη Κλαδούχο, τώρα μίλησαν, άκουσαν για το
προσωπικό και πολιτικό του πέρασμα.
*
Σε κάθε απώλεια ακολουθούν σκέψεις,
αποτιμήσεις. Ενώ, όμως, για έναν απλό πολίτη η λέξη ζωή έχει ένα πυκνό νόημα,
για αυτόν που ανέλαβε να εκφράσει από θέσεις εξουσίας μια κοινωνία, ο βίος
παρακολουθεί και τον τρόπο συμπεριφοράς στο τόξο του χρόνου της πολιτικής. Η
ζωή μπορεί να αναφέρεται και σε άψυχες υπάρξεις, αλλά και σε ανθρώπους άψυχους,
διαχειριστικούς βιολογικά του χρόνου περάσματός τους. Για τον Αντώνη δεν ήταν
έτσι, ο βίος του ήταν μια άσκηση.
*
Τρεις τετραετίες Δήμαρχος
είναι ένα επαρκές υλικό ταξινόμησης και αποτίμησης έργου και στόχων. Το έργο
του, της παρέμβασής του στο παραλιακό μέτωπο της πόλης είναι το πιο σημαντικό,
που δίνει ταυτότητα σε αυτόν και επαναπροσδιορίζει τους όρους σχέσεων, χώρου,
δημόσιων αγαθών και κοινωνικής αυτοπροστασίας. Αυτό το έργο ήταν η μητέρα των
μαχών στο ενδοκοινωνικό τοπίο με ιδιοκτήτες παραλιακών καταστημάτων εστίασης να
αρνούνται να αποδεχθούν την απόδοση του παραλιακού μετώπου στους πολίτες. Εκφράστηκε
μια κτητική ατομικότητα, χρήσης του δημόσιου χώρου, που σε αυτόν τον πόλεμο
ισχύος ο Δήμαρχος στάθηκε όρθιος. Είχε να αντιμετωπίσει αιχμαλώτους της
κακομοιριάς, τον αισθητικό και κοινωνικό πρωτογονισμό: οι παράγκες, οι λινάτσες
και τα νάϋλον, που έκρυβαν τον Κορινθιακό, έφυγαν. Στην πόλη των Αριστοναυτών
το παραλιακό μέτωπο απελευθερώθηκε. Οφείλουμε να προσθέσουμε όχι προς μια νέα
ολοκληρωμένη μετάβαση, εφόσον παρέμεινε σχεδιαστικά, αισθητικά και λειτουργικά
ατέλεστο: περιορισμένο εύρος πολεοδομικής παρέμβασης προς Νότο και αποτυχία
αξιοποίησης της κεντρικότητας των αποθηκών Φραντζή - σε ένα διάδρομο από Πευκιά
και τα παράπλευρα του Σύθα - που θα αποτελούσε πολιτιστική παρένθεση σε
διαδρομή διασκέδασης και κατανάλωσης. Ελάχιστοι τότε «έβαλαν πλάτη», απέναντι σε
μια κοινωνία αξιακού ελλείμματος. Σήμερα ο ανοιχτός ορίζοντας της παραλίας
είναι το σήμα προβολής των Ξυλοκαστρινών προνομίων.
*
Εάν ο Σκούρας ήταν των έργων
και γεγονότων, ο Αντώνης με αυτά στην παραλία
επανέφερε τον χώρο ως δημόσια θεματική και αισθητικό κεφάλαιο, που έχει
το χαρακτηριστικό ότι η χρήση του έχει στάνταρ απόδοση στον χρόνο, δεν
μειώνεται.
*
Δεν θα αναφερθώ σε άλλα
θέματα από την θητεία του Αντώνη Κλαδούχου. Είδα οι Ορίζοντες Δημιουργίας και
άλλοι τα επεσήμαναν.
*
Ως «ανταγωνιστικές»
Δημαρχιακές υποψηφιότητες το 2002 μετά την εκλογή του είχαμε μια σύγκρουση.
Όταν αργότερα μου πρότεινε, παρά κάποιες κομματικές αντιδράσεις, να ενταχθώ στο
ψηφοδέλτιό του, δέχθηκα ως ανεξάρτητος. Όταν δεν εκλέχθηκα ο Αντώνης μου
πρόσφερε αμοιβόμενη θέση στον Δήμο που δεν αποδέχθηκα.
*
Η ζωή - μας έχει δώσει
ευκαιρίες να βλέπουμε, να κρίνουμε, να διαβαίνουμε τους δρόμους που επιλέγουμε.
Κάθε πράξη έχει ένα κοινωνικό θετικό ή αρνητικό κόστος. Κάθε κρίση μας για τους
άλλους είναι μια παραγωγή πρότασης. Αυτές είναι οι σκέψεις μου σήμερα στην
εξόδιο ακολουθία. Στα παιδιά, στην γυναίκα και στους συγγενείς του (και επειδή
οι γονείς μας είχαν και άλλα κοινά) θέλω να τους εκφράσω δική μου μετοχή στο
πένθος τους. Αυτό πώς θα γιατροπορευθεί; Ως δημιουργικό, αφετηρία και συνέχεια.
Το αληθινό, ζωοποιό πένθος είναι ουσιώδες, όταν ένα πέρασμα γίνει γέφυρα
σκέψης, όταν αυτή η πρόκληση αδύναμης στιγμής μετατρέπεται σε επεξεργασία της
απώλειας, συνδεθεί με το παρόν της δικής μας ζωής και κατανοήσουμε τον κόσμο.
Γρηγόρης Κλαδούχος -
Ξυλόκαστρο – 12 Ιουλίου 2026
