Για τον φιλόσοφο Αουγκούστο Ντελ Νότσε και για ολόκληρη την κλασική φιλοσοφία, υπάρχει μια θεμελιώδης διαφορά μεταξύ ανθρώπου και ατόμου.

Ο άνθρωπος έχει μια φύση. Έχει μια ουσία που προηγείται των επιλογών του. Γεννιέται σε μια οικογένεια, σε μια ιστορία, σε μια παράδοση, σε ένα σώμα που δεν επέλεξε.

Έχει όρια, καθήκοντα, έναν σκοπό. Αποτελεί μέρος ενός «εμείς»: ενός λαού, μιας κοινότητας, μιας γενιάς.

Για τον Ντελ Νότσε, ο άνθρωπος είναι «πλάσμα»: ακόμα κι αν δεν πιστεύει στον Θεό, εντάσσεται ούτως ή άλλως σε μια τάξη που τον προηγείται.

Ο άνθρωπος είναι πατέρας, γιος, πολίτης. Έχει ρίζες.

Το άτομο είναι ο άνθρωπος που έχει αδειάσει. Είναι ο άνθρωπος χωρίς φύση, χωρίς ιστορία, χωρίς όρια.

Είναι μόνο βούληση συν δικαιώματα. Αυτοδημιουργείται. Αυτός αποφασίζει ποιος είναι, τι είναι το σώμα, τι είναι η οικογένεια, τι είναι το καλό και το κακό.

Δεν ανήκει πουθενά. Διαπραγματεύεται με όλους.

Για τον Ντελ Νότσε είναι το αποτέλεσμα της «ολικής εκκοσμίκευσης»: όταν πεθαίνει ο Θεός και πεθαίνει και η ιδέα της ανθρώπινης φύσης, μένει μόνο το άτομο που διεκδικεί.

Το άτομο είναι «εγώ επιλέγω». Δεν οφείλει τίποτα σε κανέναν πριν από τον εαυτό του.

Ο άνθρωπος λαμβάνει. Το άτομο διεκδικεί.

Ο άνθρωπος λέει: «Γεννήθηκα μέσα σε κάτι μεγαλύτερο από εμένα».

Το άτομο λέει: «Γεννήθηκα και από εδώ και πέρα εγώ αποφασίζω τα πάντα». Ο άνθρωπος έχει ρίζες, το άτομο δεν έχει ρίζες.

La differenza fra uomo e individuo

di Francesco Petrone - 27/07/2026